Çin Devlet Başkanı Xi Jinping, ABD Başkanı Donald Trump’ın resmi daveti üzerine 23-25 Eylül tarihlerinde Amerika Birleşik Devletleri’ne resmi bir ziyaret gerçekleştirecek. İki lider arasında altı ay içinde gerçekleşecek bu ikinci kritik buluşma, ikili ilişkilerin istikrarlı bir hatta ilerlemesi ve küresel dengelerin güçlendirilmesi açısından stratejik önem taşıyor.
Pazartesi günü ziyarete ilişkin ayrıntıları paylaşan Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Guo Jiakun, temasların önemine işaret etti.
karşılıklı ziyaretlerin tarihî bir kilometre taşını simgelediğini dile getirmiştir.
Liderlerin mayıs ayındaki görüşmesinde iki ülke, önlerindeki üç yıl ve sonrasını kapsayan yapıcı bir çerçeve üzerinde mutabakat sağlamıştı.
Başkan Xi “yapıcı stratejik istikrar” kavramının özünü, belkemiği olarak iş birliğine dayalı pozitif istikrar, ılımlı rekabete dayalı sağlam istikrar, yönetilebilir farklılıklara dayalı sürekli istikrar ve barış vaatlerine dayalı kalıcı istikrar olarak tanımlamıştır.
Stratejik İstikrar ve Diplomatik Rehberlik
Çin Çağdaş Uluslararası İlişkiler Enstitüleri bünyesinde bulunan Amerika Çalışmaları Enstitüsü Direktörü Wang Honggang, iki başkent arasındaki yeni yönelimi değerlendirdi.
CGTN’ye “yapıcı stratejik istikrar”ın Çin-ABD ilişkilerinin gelişimi için uzun vadeli istikamet olduğunu belirtmiştir.
Çin Sosyal Bilimler Akademisi Amerika Çalışmaları Enstitüsü bünyesinde görev yapan Araştırmacı Doç. Dr. Zhang Tengjun ise liderler diplomasisinin belirleyici etkisine dikkat çekti.
Çin-ABD ilişkilerindeki mantığa yönelik yeni bir kalibrasyon olduğunu dile getirmiş, “yapıcı”nın aksiyon odaklı bir yaklaşıma işaret ettiğini, rekabetin asla sıfır toplamlı bir oyun anlamına gelmediğini ve farklılıkları dengelemek için pragmatik iş birliği yapılması gerektiğini sözlerine eklemiştir.
Zhang, devlet başkanları düzeyindeki diplomasinin sunduğu stratejik rehberliğin ikili ilişkilerin gidişatına yön verdiğini ve bu rolün yerinin doldurulamaz olduğunu CGTN’ye açıklamıştır.
Ticari Bağlar ve Küresel Zirveler
Çin’in 15. Beş Yıllık Planı’na başladığı ve ABD’nin bağımsızlığının 250. yıl dönümünü karşıladığı 2026 yılında, ticari iş birlikleri iki ülke arasındaki en güçlü denge mekanizması olmayı sürdürüyor.
Başkan Xi “Bir konuda elde edilen başarı, başka bir başarıya fırsat tanır ve istikrarlı ikili ilişkiler tüm dünyaya fayda sağlar.” vurgusunda bulunmuştur.
ABD-Çin İş Konseyi tarafından 175 Amerikan şirketiyle 2026’da yapılan araştırmada, katılımcıların yüzde 95’i Çin pazarını küresel rekabet açısından vazgeçilmez bulduğunu bildirdi. Konsey Başkanı Sean Stein konuya ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
daha fazla ABD şirketinin Çinli işletmelerle ortaklık kurmanın yollarını aradığını, küresel ölçekte rekabetçi kalmak için bu şirketlerin güçlü yönlerinden dersler çıkarmayı ve Çin’deki gelişmelerden yararlanmayı amaçladığını ifade etmiştir. Stein CGTN’ye yaptığı açıklamada “Çin, Amerikalı şirketlerin küresel rekabet gücünün önemli bir parçası.” demiştir.
Ticaretin yanı sıra iki ülkenin emniyet birimleri uyuşturucu, telekomünikasyon ve internet dolandırıcılığı ile suçluların iadesi alanlarında koordinasyon yürütüyor. Yıl içinde Shenzhen’de düzenlenecek APEC Liderler Zirvesi ve Miami’de yapılacak G20 Liderler Zirvesi ile iki büyük güç küresel diplomasi trafiğinin merkezinde yer alacak.
