İran’daki temyiz mahkemesi, zorunlu başörtüsü kuralına uymadan çevrim içi konser gerçekleştiren müzisyen Parastoo Ahmadi ve çalışma arkadaşlarına verilen 74 kırbaç cezasını herhangi bir duruşma yapmadan onayladı. Sanatçının avukatları, yaptıkları itiraz başvurusunun üst mahkeme tarafından doğrudan geri çevrildiğini duyurdu.
Aralık 2024’te kolsuz kıyafetiyle YouTube üzerinden canlı müzik performansı sergileyen 29 yaşındaki Ahmadi hakkında, yayının geniş kitlelere ulaşmasının ardından adli soruşturma açılmıştı. Kum kentinde görülen davada ceza mahkemesi, şarkıcıyla birlikte orkestra ve prodüksiyonda yer alan sekiz kişiyi kamu ahlakını zedelemekle suçlayarak 74’er kırbaç, iki yıllık mesleki men ve yurt dışı yasağına mahkum etmişti.
Avukatların İtirazı ve Hukuki Tepkiler
Cuma günü kararın kesinleştiğini aktaran savunma makamı, dosyanın duruşmasız kapatılmasına tepki gösterdi. BBC’ye konuşan avukatlardan biri süreci şu sözlerle aktardı:
“Bize göre konser vermek kesinlikle bir suç teşkil etmiyordu. Mahkeme, para cezası veya daha hafif yaptırımlar seçeneği bulunmasına rağmen bu suçlamalar için verilebilecek en ağır cezalardan birini uyguladı”
Avukat ayrıca mahkemenin tutumuna ilişkin şu ifadeleri kullandı:
“Temyiz Mahkemesi duruşma yapma seçeneği olmasına rağmen bunu tercih etmedi ve kararı aynen onadı. Bu kararın verilmesindeki temel amacın, benzer olayların tekrarlanmasını önlemek ve gözdağı vermek olduğu anlaşılıyor”
Sanat Dünyası ve İnsan Hakları Örgütlerinden Kınama
Yargı kararının kesinleşmesi kamuoyunda tepkileri beraberinde getirdi. Kararın ardından sürgündeki ünlü şarkıcı Googoosh, Instagram hesabından yaptığı paylaşımda şunları kaydetti:
“Umarım bu karanlık günler sona erer, kadınlar nasıl yaşayacaklarını ve giyineceklerini seçme özgürlüğünü yeniden kazanır ve değerli vatanımızda sanatsal ifade bir kez daha yeşerir”
Müzisyen Hüseyin Alizadeh ise tepkisini şu sözlerle dile getirdi:
“Parastoo Ahmadi’nin yerine 70 kırbaç yemeye hazırım”
İnsan hakları savunucuları da uygulamayı kınarken Uluslararası Af Örgütü şu değerlendirmeyi paylaştı:
“Kırbaç cezasının zalimane, insanlık dışı ve aşağılayıcı bir cezalandırma olduğunu ve işkence ile diğer kötü muamelelerin mutlak yasağını ihlal ettiğini”
Benzer bir ceza Ocak 2024’te Kürt kökenli aktivist Roya Heshmati’ye uygulanmış, sosyal medyada başörtüsüz paylaşım yaptığı gerekçesiyle infaz edilen 74 kırbaç cezası insan hakları örgütü Hengaw tarafından raporlanmıştı.
Ülkedeki Mevcut Durum
İran’da 2022 yılında 22 yaşındaki Mahsa Amini’nin gözaltında hayatını kaybetmesiyle başlayan protestoların ardından kamusal alandaki örtünme kurallarına yönelik itirazlar devam ediyor. Düzenin Maslahatını Teşhis Konseyi Üyesi Golamali Haddad-Adel, son dönemdeki denetimlere ilişkin açıklamasında yetkililerin şu ifadelerine yer verdi:
“şu an için bu cepheye gerektiği kadar odaklanamadığını”
